ANGEL'S EGG (1985)

Ήταν καιρός να μπει και ένα animation φιλμ στον κατάλογο του blog. Και ενώ υπάρχουν πάρα πολλοί αξιόλογοι υποψήφιοι, επέλεξα ίσως ένα απο τα λιγότερο γνωστά του είδους, γιατί πολύ απλά εντυπωσιάστηκα τόσο πολύ, αρχικά απο την αισθητική του και στη συνέχεια απο το περιεχόμενο του, που μου ήταν αδύνατο να το προσπεράσω.
 
Στα της υπόθεσης δεν υπάρχει κάτι ξεκάθαρο. Παρακολουθούμε ένα κορίτσι που έχει στην κατοχή του ένα μεγάλο αυγό και ζει κοντά σε μια εγκατελελειμμένη φαινομενικά πόλη. Όπως γίνεται αντιληπτό εξ αρχής, το αυγό είναι εξαιρετικά σημαντικό για την ίδια και το φυλάει ως κόρη οφθαλμού, περιμένοντας να επωαστεί κάτι πολύ όμορφο απο αυτό.

Σε μια απο τις σύχνες, όπως φαίνεται, εξερευνήσεις της μικρής στην πόλη αυτή, συναντά ένα νέο άντρα, τον οποίο έχουμε ήδη δει λίγο νωρίτερα εμείς μπροστά απο ένα τεράστιο σφαιρικό σκάφος που ομοιάζει με μάτι και έχει στην επιφάνεια του χιλιάδες αγάλματα σε στάση προσευχής. Το κορίτσι αν και στην πρώτη του επαφή με το νέο φοβάται και τρέπεται σε πηγή, στη συνέχεια τον εμπιστεύεται και γίνονται συνοδοιπόροι. Η συνέχεια και η κατάληξη επί της οθόνης σας.

Όπως ανέφερα, η ταινία είναι αρκετά ασαφής σαν ιστορία και αφήνει μεγάλο περιθώριο για ερμηνείες. Ωστόσο, υπάρχουν ξεκάθαρες βιβλικές νύξεις και αναφορές, χωρίς όμως να έχουμε κάποιο σκηνοθετικό κύρηγμα ή τόσο απροκάλυπτα εμφανείς αλληγορίες που να υποτιμούν την αντίληψη του θεατή και να ευτελίζουν το φιλμ. Το ακριβώς αντίθετο δηλαδή με το πρόσφατο απαράδεκτο Mother! του Αρονόφσκι. Ίσα ίσα, οι υπαινιγμοί και τα μηνύματα, αν και βρίσκονται σίγουρα εκεί, ποτέ δεν "φωνάζουν" και ποτέ δε σε ωθούν σε τελεσίδικα συμπεράσματα. Και αυτό είναι κάτι που εξυψώνει απίστευτα το Angel's Egg και σε προσκαλεί να το "επισκεφτείς" ξανά και ξανά, για να δεις τι καινούριο θα ανακαλύψεις αυτή τη φορά και αν μετά το πέρας της θέασης θα έχεις την ίδια άποψη με πριν.

Για όσους θέλουν μια ιδέα βέβαια για το τι περίπου μπορεί να διαπραγματεύεται η ταινία, θα αναφέρω τη δική μου αντίληψη σε μέσες άκρες, που ενισχύθηκε και εμπλουτίστηκε και απο τις απόψεις άλλων, μετά απο σχέτικο ψάξιμο που έκανα στο νετ. Έχουμε να κάνουμε πρωτίστως με μια σπουδή πάνω στο θέμα της τυφλής πίστης, πως η άρση αυτής σηματοδοτεί το τέλος της αθωότητας και την ψυχική ενηλικίωση. Παρόλα αυτά, υπάρχουν πολλές ενδείξεις πως, αν και τίθενται αρκετά ερωτηματικά πάνω στο ζήτημα αυτό, η πίστη αυτή καθαυτή δεν απορρίπτεται συνολικά. Το φιλμ φαίνεται να καλεί τον θεατή να μην ταυτίζεται με μια δογματική ουτοπία, το κυνήγι της οποίας προκαλεί μόνο πόνο και καταστροφή, αλλά να βρει την ουσία μέσα απο την πίστη του και να τη μετασχηματίσει σε κάτι ζωντανό και αληθινά δημιουργικό. Πρέπει να σπάσει δηλαδή το κέλυφος και να δει τι πραγματικά βρίσκεται μέσα στο αυγό.

Πέραν αυτού, υφίστανται και άλλα επι μέρους μηνύματα και πλείστοι όσοι συμβολισμοί, άλλα δεν θα μπω στη διαδικασία να τα αναφέρω όλα αυτά, γιατί είναι καλύτερο να τα ανακαλύψετε μόνοι σας. Υπάρχουν άλλωστε και διάφορες αναλύσεις που μπορείτε να καταφύγετε αν επιθυμείτε.

Όσον αφορά το οπτικοακουστικό κομάτι, το Angel's Egg είναι ένα αριστούργημα και αυτό είναι αδιαπραγμάτευτο. Ο σκηνοθέτης Μαμόρου Όσιι (πιο γνωστός για το Ghost in the cell) και ο εικονογράφος, ζωγράφος σκηνογράφος, γλύπτης, σχεδιαστής κουστουμιών και συν-σεναριογράφος με τον Όσιι εν προκειμένω, Γιοσιτάκα Αμάνο (δούλεψέ και στη σειρά video games Final Fantasy) παρέδωσαν ένα έργο τέχνης που θα στέκεται αγέρωχο εις το διηνεκές.

Η ατμόσφαιρα της ταινίας είναι υπνωτιστική (υπάρχουν ελάχιστοι διάλογοι), με εννίοτε ονειρικές σεκάνς που σε απορροφούν εντελώς και σε μεταφέρουν σε έναν άλλο κόσμο, ενώ η art nouveau αισθητική της πόλης και ο γενικότερος σχεδιασμός και το animation αποτελούν λαμπρό παράδειγμα καλλιτεχνικής μαεστρίας. Σε όλα τα παραπάνω σημαντικότατο ρόλο παίζει και η ηχητική συμβολή του συνθέτη Γιοσιχίρο Κάνο που παρέδωσε ένα συγκλονιστικό soundtrack.

Προσωπικά δε μπορώ να βρω κανένα ψεγάδι στο συγκεκριμένο φιλμ, παρά μόνο τη μικρή του διάρκεια ίσως. Πιστεύω πως είχε ευρύ πεδίο να δώσει και άλλα πράγματα. Απο την άλλη, αν "άπλωνε" παραπάνω ίσως και να κατέληγε φλύαρο, μιας που όπως όλα δείχνουν, για ο,τι ήθελαν να παρουσιάσουν οι Όσιι και Αμάνο 71 λεπτά ήταν αρκετά. Συγκαταλέγεται πλέον στις αγαπημένες μου ταινίες και το συνιστώ χωρίς ενδοιασμό. Δεν είναι για όλους όμως. Beware...

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ 10/10

CLERKS (1994)

Σε αυτή τη ζωή, με τον τρόπο ειδικά που είναι δομημένη κοινωνικά, υπάρχουν κάποιες σκληρές αλήθειες με τις οποίες όλοι ερχόμαστε αργά ή γρήγορα αντιμέτωποι. Ή σχεδόν όλοι τέλος πάντων, γιατί πάντα υπάρχουν και κάποιοι προνομιούχοι. Η παρθενική ταινία του ταλαντούχου Κέβιν Σμιθ είναι ουσιαστικά ένα δοκίμιο πάνω σε κάποιες απο αυτές τις αλήθειες.

Παρακολουθούμε μια μέρα απο τη ζωή ενός 22χρονου υπαλλήλου μίνι μάρκετ, του Ντάντε (Μπράιαν Ο' Χάλοραν) και του συνομηλικού του Ράνταλ (Τζεφ Αντερσόν), επίσης υπαλλήλου στο διπλανό συνοικιακό video club. Το αφεντικό του Ντάντε τον "χώνει" στο ρεπό του και η συνέχεια απλά δικαιώνει το ρητό "η καλή μέρα απο το πρωί φαίνεται"! Αυτό που ακολουθεί είναι επι της ουσίας μια σειρά απο μικρά σκετσάκια που δίνουν μια καλή εικόνα του πως έχει κυλήσει μέχρι τώρα ο βίος του Ντάντε, άλλα κυρίως κάνουν εμφανές το πλαίσιο στο οποίο κινείται η καθημερινότητα του. Ενοχλητικοί και άξεστοι πελάτες, καμένα άτομα που κάνουν διακίνηση ναρκωτικών έξω απο το μαγαζί (και κλέβουν και το κάτιτης τους), μια καυτή πρώην που στοιχειώνει ακόμα τη ζωή του, μια γλυκούλα νυν (με την οποία έχει βολευτεί) που προσπαθεί να τον κάνει να επιστρέψει στο σχολείο και βέβαια ο Ράνταλ, το alter ego του. Ο άνθρωπος που τον βασανίζει, κυρίως υπενθυμίζοντας τις ανεπάρκειες του, άλλα ταυτόχρονα τον νοιάζεται όσο κανείς.

To κύριο χαρακτηριστικό του φιλμ είναι το μαύρο χιούμορ και οι επιτηδευμένοι διάλογοι (αρκετές φορές στα όρια της καφρίλας), που εννίοτε εκμπέμπουν και έναν ερασιτεχνισμό. Αυτό δεν είναι κακό όμως, αφού παραμένουν αστείοι και έξυπνοι (με αναφορές και στην ποπ κουλτούρα, άλλα κατά κύριο λόγο σε σκέψεις και πτυχές της καθημερινότητας ανθρώπων που δεν ξέρουν τι θέλουν και που πηγαίνουν) και υπηρετούν την ταινία ιδανικά, προσθέτωντας φρεσκάδα και δημιουργώντας μια ωραία αντιδιαστολή σε σχέση με το γενικό μουντό και ρουτινιάρικο υπόβαθρο της ζωής του Ντάντε. Ένα υπόβαθρο που η ασπρόμαυρη εικόνα του φιλμ βοηθάει ακόμα περισσότερο να γίνει εμφανές.

Οποιοσδήποτε νιώθει ή ένιωσε ποτέ στη ζωή του αδιεξοδικά και εγκλωβισμένος σε καταστάσεις που τον φθείρουν και τον εμποδίζουν να αναπτυχθεί και να βρει τον εαυτό του, θα ταυτιστεί αρκετά με τους βασικούς χαρακτήρες του έργου. Στην πραγματικότητα θα έλεγε κανείς πως η ταινία είναι ένα μήνυμα προς όλους τους ανθρώπους που νιώθουν μια έλλειψη νοήματος στα πάντα. Κάτι σαν ένα "δεν είσαι μόνος σου, υπάρχουν χιλιάδες σαν εσένα εκεί έξω". Και βέβαια σε πιο ειδικές γραμμές είναι ένας ύμνος στη ζωή των απανταχού υπαλλήλων διαφόρων καταστημάτων που "σαπίζουν" σε επαναλαμβανομενές και βαρετές δουλειές.

Πολλοί ίσως να απογοητευτούν απο τις ερασιτεχνικού τύπου ερμηνείες και το σχετικά επιπόλαιο σενάριο ή ακόμα και απο τη μέτρια σκηνοθεσία, αλλά όπως προείπα δε νομίζω ότι η ουσία της ταινίας βρίσκεται εκεί. Σίγουρα το σενάριο θα μπορούσε να έχει πιο πολύ βάθος και οι ερμηνείες περισσότερη υπόσταση, αλλά τότε θα μιλάγαμε για μια κανονική ταινία και όχι το ultra low-badget, γυρισμένο με τη συμβολή φίλων και γνωστών cult ταινιάκι του Σμιθ. Το οποίο, με όλα τα φανερά ελλατώματα του, βγάζει χαρακτήρα και ζωντάνια. Κάτι που πολλές υπερπαραγωγές ή σοβαροφανή έργα δεν μπορούν να ισχυριστούν πειστικά. Και για να μην αδικήσω εντελώς τους ηθοποιούς, ο Τζεφ Άντερσον υποδύεται έναν εκπληκτικό Ράνταλ, έναν χαρακτήρα απο αυτούς που μένουν ανεξίτηλα χαραγμένοι στη μνήμη των cult fans, ενώ και οι υπόλοιποι διεκπεραιώνουν αρκετά ικανοποιητικά (με τις όποιες υποκριτικές αδυναμίες τους).

Τελικό συμπέρασμα; Η ταινία αξίζει το χρόνο όσων έχουν διάθεση να την παρακολουθήσουν με ανοιχτό μυαλό και να καταλάβουν ποιός είναι ο σκοπός της. Δεν είναι το αριστούργημα, αλλά είναι ένα αξιόλογο (και κλασικό πλέον) cult φιλμάκι.

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ 7,5/10

                                         

                                                   Lisa Spoonauer (1972-2017)

MARTYRS (2008)

Το Martyrs είναι ένα φιλμ που μετά την πρώτη θέαση αρχίζει και χάνει σε δύναμη. Όχι γιατί ανακαλύπτεις ελλατώματα, ίσα-ίσα που το εκτιμάς ακόμα περισσότερο όσο απορροφάς πράγματα που μπορεί αρχικά να σου είχαν διαφύγει, αλλά γιατί είναι απο εκείνες τις ταινίες που το shock value τους είναι τρομερά υψηλό. Για αυτό και τα συναισθήματα που νιώθεις την πρώτη φορά που θα τη δεις σε στοιχειώνουν για καιρό. Προσωπικά θυμάμαι μια έντονη αίσθηση αποστροφής σε συγκεκριμένες σκηνές, καθώς και ένα βαθύ αίσθημα απόλυτης ματαιότητας και απόγνωσης με το πέρας της.

Η Λούσι (Μιλέν Ζαμπανόι) είναι ένα κορίτσι που κατάφερε να αποδράσει απο τα χέρια των βασανιστών της. Στην αρχή του έργου βλέπουμε ένα σύντομο μοντάζ της ζωής της στο ίδρυμα που κατέληξε μετά την περιπέτεια της και διαπιστώνουμε πως μοναδική της φίλη είναι ένα ακόμα εγκλειστό κοριτσάκι, η Άννα (Μοριάνα Αλαούι). Η ταινία στη συνέχεια κάνει μια μετάβασh 15 ετών μπροστά, εκεί όπου μια φαινομενικά καθημερινή οικογένεια γίνεται στόχος της (ενήλικης πλέον) Λούσι, μιας που θεωρεί πως οι δύο γονείς ήταν οι υπαίτιοι για τα δεινά της.

Απο αυτό το σημείο και ύστερα ξεκινάει ουσιαστικά το φιλμ, που καταφέρνει εξαιρετικά να συνδυάσει το gore (το σοβαρό, όχι το technicolor), τον τρόμο (που όμως στην πορεία έχει την εξηγησή του, άρα πείθει) και το torture cinema. Το τελευταίο ειδικά γίνεται με τέτοιο τρόπο που σε ξαφνιάζει, κλονίζει την πίστη σου στην ανθρωπότητα και σε αφήνει να μετράς τα κομάτια σου. Όπως και στο gore μέρος όμως, έτσι και εδώ ο σκηνοθέτης (Πασκάλ Λογκιέρ) είναι αρκετά ικανός ώστε να μην πέσει στην παγίδα της ακατάσχετης ή μη ρεαλιστικής βίας, που έχει οδηγήσει πολλές ταινίες στην ατραπό της διαστροφικής εξιδανίκευσης όλων αυτών των καταστάσεων και στην αναισθητοποίηση απέναντι στην κτηνωδία.

Αντίθετα, αποκαλύπτει με ωμό τρόπο τη θλιβερή πραγματικότητα της ανθρώπινης βαναυσότητας και με υπολογισμένες κινήσεις καταφέρνει συντριπτικά χτυπήματα στον ψυχισμό του θεατή. Ευτυχώς, παρά την ψυχρή αυτή προσέγγιση η ταινία δεν είναι ένα προσχηματικό κατασκέυασμα με μοναδικό σκοπό να σοκάρει και να περάσει απλά το μήνυμα της. Οι χαρακτήρες είναι ρεαλιστικοί, τα βιώματα τους είναι αληθινά, τα κινητρά τους το ίδιο. Αυτό βεβαίως οφείλεται στις καταπληκτικές ερμηνείες των πρωταγωνιστών, άλλα και στο άρτιο (με κάνα-δύο λογικά κενά) σενάριο, το οποίο υπογράφει πάλι ο Λογκιέρ. Αποτέλεσμα αυτού, το φιλμ να αποτελεί μια ολοκληρωμένη μεταφορά του οράματος του Γάλλου στην οθόνη, με στιβαρή και όμορφη σκηνοθεσία, αρκετές νύξεις στο υποσυνείδητο και απόλυτο καλλιτεχνικό έλεγχο σε λεπτομέρειες που κάνουν τη διαφορά.

Το έργο έχει πολλή ψυχή μέσα του, μόνο που είναι κατάμαυρη, όπως και η ιστορία που ξεδιπλώνεται σε αυτό. Μια σκληρή ταινία που σχεδόν σε όλα παίρνει άριστα, απο το σενάριο μέχρι το make-up. Παρόλα αυτά νιώθω ότι κάτι της λείπει για να αγγίξει το τέλειο. Ίσως να ήθελα λίγο παραπάνω χρόνο για ανάπτυξη χαρακτήρων, δεν μπορώ να το εντοπίσω με βεβαιότητα. Αυτό που ξέρω σίγουρα είναι ότι την προτείνω ανεπιφύλακτα, πάντα όμως με την προϋπόθεση πως διαθέτετε γερό στομάχι.

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ 9/10

DEAD SNOW 2: RED VS DEAD (2014)

Είχα δει το πρώτο Dead snow πριν κάμποσα χρόνια και για να πω την αλήθεια ούτε που το θυμόμουν καλά-καλά πριν δω και το δεύτερο. Μου είχε μείνει μόνο ότι ήταν ένα αρκετά gory και συμπαθητικό ζομποφιλμάκι, αλλά μέχρι εκεί. Τίποτα το τρομέρο, καλό για φαν του είδους πάντως. Ευτυχώς το Dead snow 2 κάνει μια καλή σύνοψη της πρώτης ταινίας στην εισαγωγή (λογικό κιόλας, αφού συνέχιζει απο εκεί που τελειώνει το DS), όποτε μπορεί κάποιος να το παρακολουθήσει χωρίς να χρειάζεται να ανατρέξει εκεί.

Ο πρωταγωνιστής μας, ο Μάρτιν, είναι ο μόνος που έχει επιζήσει απο το μακελειό του προηγούμενου φιλμ και ενώ νομίζει πως έχει γλιτώσει με μοναδική απώλεια ένα κομένο χέρι (α ναι, και μια νεκρή φιλενάδα), διαπιστώνει στην πορεία ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά όσο φαίνονται. Τα νάζο-ζόμπι ξύπνησαν αρχικά για να διεκδικήσουν πίσω τον θησαυρό τους που σφετερίστηκαν αυτός και οι φίλοι του, άλλα τώρα έχουν βάλει στο μάτι μια ολόκληρη πόλη της Νορβηγίας, το Τάβλικ. Αυτό γιατί στον διοικητή τους, ονόματι Χέρζογκ, είχε ανατεθεί αυτοπροσώπως απο τον ίδιο τον Χίτλερ να αφανίσει κάθε κάτοικο της πόλης, ύστερα απο ένα σχετικό σαμποτάζ που διαπράχθηκε εκεί εναντίον των ναζί στο δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Και αν ξέρουμε κάτι για τους ναζί, εκτός απο το ότι ήταν μισανθρωπικά σκατά με πόδια, είναι πως είχαν πάντα υψηλό το αίσθημα της ευθύνης. Ο Μάρτιν λοιπόν αντιλαμβάνεται τι συμβαίνει και επιχειρεί να αποτρέψει την διαφαινόμενη κατάληξη. Στην προσπάθεια αυτή τον βοηθάνε μια ομάδα τριών αμερικάνων geeks που ονομάζεται zombie squad, ένας ιδιόρυθμος υπάλληλος του πολέμικου μουσείου και στην πορεία και μια ομάδα σοβιετικών ζομπι που ήταν στρατιώτες κατά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Δυνατό σενάριο, έτσι; 

Πάμε στο ζουμί τώρα. Το έργο τα σπάει και δεν παίρνει ούτε αιχμαλώτους. Έχει βέβαια κάποια στοιχεία που μπορούν να θεωρηθούν κιτς και τραβηγμένα απο τα αυτιά (μπορεί να συμβεί ακόμα και σε ζομποταινία που είναι εξ ορισμού τραβηγμένη). Π.χ. τα νάζο-ζόμπι του πρώτου φιλμ προφανώς τώρα έχουν και μαγικές ικανότητες, αφού εκτός απο το να είναι απέθαντοι μπορούν να κάνουν μεταμοσχεύσεις μελών χωρίς κανένα απολύτως μέσο. Απλά τοποθετούν ένα κομένο χέρι εκεί που κάποιος έχει ελλειψή χεριού και αυτό "δένει". Επίσης ο Χέρζογκ έχει την ικανότητα να ανασταίνει τους πεθαμένους (ο πρωταγωνιστής αναφέρει χαρακτηριστικά, φανερώνοντας την χιουμοριστική/αυτοκριτική διάθεση του σκηνοθέτη Tόμυ Γούιρκολα, "το κάνουν και αυτό τώρα;") και να δημιουργεί μια στρατιά απο υποτακτικά ζόμπι στην υπηρεσία των ναζιστικών "ιδεωδών". Βρε τι μου θυμίζει...

Αν έχετε φτάσει στο σημείο εκείνη να κάνει μπάνιο και εσύ
να χέζεις, σας αξίζει ο θάνατος απο ένα ναζο-ζόμπι!

Πέρα απο αυτά, που έχουν και ένα cool παράγοντα πάνω τους αν το δεις απο άλλη οπτική γωνία, έχουμε ένα απίστευτα διασκεδαστικό έργο που συνδυάζει το gore και την κωμωδία μαεστρικά. Ο Γούιρκολα δεν χαρίζεται πουθενά. Παιδιά, γυναίκες, ηλικιωμένοι, άπαντες πεθαίνουν με τους πιο αιματηρούς και συχνά και με τους πιο αστείους τρόπους. Οι ηθοποιοί ερμηνεύουν υπέροχα τους ρόλους τους, κάνοντας έτσι όλους τους χαρακτήρες ενδιαφέροντες και αληθοφανείς. Βοηθάνε και οι καλογραμμένοι διάλογοι σίγουρα, αλλά παρ' όλα αυτά τέτοιο προσεγμένο καστ πολλές φορές δεν το βλέπεις ούτε σε υπερπαραγώγες. Το χιούμορ δίνει και παίρνει με κοινωνικά/πολιτικά σχόλια, αναφορές στην ποπ κουλτούρα (κυρίως στον πόλεμο των άστρων) και σε διάφορα στερεότυπα, ενώ παράλληλα η ταινία κλείνει το μάτι στον ίδιο της τον εαυτό ("This hasn't happened before, you created a new genre man"). Επιπλέον μας προσφέρει, έστω και για λίγα λεπτά, το πιο bad-ass ζόμπι στην ιστορία του κινηματογράφου, τον σοβιετικο διοικητή Σταβάριν. Ο μόνος που κατάφερε να δείχνει πιο τρομαχτικός και απειλητικός απο τον ανελέητο Χέρζογκ. Παράλληλα έχουμε και τη παρουσία του πιο φιλικού και βασανισμένου ζόμπι που είδαμε ποτέ. Ένα ζόμπι που θα έκανε ακόμα και το Νίκο Ξανθόπουλο να μοιάζει Γκαστόνε. Δείτε το φιλμ και θα καταλάβετε.

Σκηνοθετικά η ταινία είναι αξιοπρεπέστατη, με κάποιες εντυπωσιακές σκηνές που φανερώνουν την ύπαρξη ενός ικανοποιητικού μπατζετ. Δεν είναι και άριστο, αλλά ο Γουιρκόλα κάνει ό,τι καλύτερο μπορεί με αυτά που έχει. Επίσης υπάρχουν κάποια λογικά κενά στο στόρι που όμως δεν μας νοιάζουν καθόλου, μιας που συνολικά το φιλμ είναι μια πολύ ευχάριστη εμπειρία. Τόσο πολύ που θα το σύγκρινα ανετά με το Shaun of the dead ή το Braindead. Φυσικά εδώ δεν έχουμε ανίερα και αλλόκοσμα ζόμπι, αλλά ανελέητα ζόμπι σε αποστολή. Προσωπικά αν και μεγάλος φαν του πρώτου είδους, μπορώ να πω ότι ευχαριστήθηκα εξίσου αυτή την εκδοχή των νεκροζώντανων.

Τα πολλά λόγια είναι φτώχια, άλλο ένα must-see για τους φαν του καλτ σινεμά...

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ 7,5/10

THE 36TH CHAMBER OF SHAOLIN (1978)

Οφείλω να ομολογήσω ότι ποτέ δεν ήμουν ιδιαίτερος φαν του κινέζικου κινηματογράφου, ούτε ειδικότερα των kung-fu movies. Ίσως γιατί η αισθητική των περισσότερων παλιών ταινιών μου βγάζει μια υπέρ το δέον καμενίλα, ενώ οι αντίστοιχες νέες προσπαθούν να είναι τόσο ποιητικές που καταντούν φλύαρες. Νιώθω ώρες-ώρες πως επιχειρούν να εντυπωσιάσουν το δυτικό κοινό με ανατολικοφιλοσοφικά "mambo-jumbo" σα να ήταν χάντρες για τους ιθαγενείς.

Πέραν τούτου, ειδικότερα στα kung-fu φιλμάκια οι χορογραφίες των μαχών είναι φορές τόσο εκτός πραγματικότητας που δεν μπορείς να πάρεις στα σοβαρά αυτό που βλέπεις. Υπερβολή πάντα παίζει στις ταινίες πολεμικών τεχνών, άλλα αμα βλέπεις τον άλλο να περπατάει στον αέρα, σχεδόν σα να πετάει, κάπου δεν ξέρεις αν πήγες να δεις kung-fu ή επιστημονική φαντασία. Ίσως πάλι να μην τρελαίνομαι, γιατί πάντα με τραβούσαν πολύ περισσότερο οι Ιάπωνες και οι Κορεάτες σχεδόν σε όλα, απο το πως ακούγεται η γλώσσα τους μέχρι τη γενικότερη κουλτούρα και τις πολεμικές τους τέχνες. Οι Κινέζοι πάντα μου φαινόταν πιο ξένοι, λίγο "εξωγήινοι". Παρ' όλα αυτά, το παρόν έργο αποτελεί εξαίρεση και μάλιστα πρόκειται για αγαπημένη καλτίλα που βλέπω ξανά απο καιρού εις καιρόν.

Ο κεντρικός ήρωας είναι ο νεαρός Λιού Γιού-τε που μαθητεύει σε μια σχολή ηθικής/φιλοσοφίας θα μπορούσαμε να πούμε, που όμως στην πραγματικότητα δεν είναι πάρα μια βιτρίνα για την οργάνωση των ντόπιων Καντονέζων εναντίον των Μαντζουριανών εισβολέων της δυναστείας Τσινγκ. Ο Λιού Γιού-τε οργανώνεται και μάλιστα επιδεικνύει αρκετά εκτεταμένη αντιστασιακή δράση. Όλα αυτά μέχρι που οι Μαντζουριανοί ανακαλύπτουν τι συμβαίνει, διώκουν και σκοτώνουν πολλούς συναγωνιστές του, αλλά και την οικογένεια του. Ο Λιού Γιού-τε φυγαδεύεται άρον-άρον και αποφασίζει ότι για να μπορέσει να εκδικηθεί και να είναι πραγματικά χρήσιμος προς τους συμπατριώτες του, θα πρέπει να πάει στο ναό των Σαολίν ώστε να μάθει kung-fu. Εκεί πέρα καταφέρνει να τον δεχτούν οι μοναχοί, λαμβάνει το όνομα Σαν-Τε και εν καιρώ, προκειμένου να πετύχει το σκοπό του, περνάει απο διάφορες δοκιμασίες.

Οι δοκιμασίες αυτές έχουν ως στόχο να εκπαιδεύσουν το σώμα (άλλα και το μυαλό) σε διάφορες προκλήσεις στις οποίες οφείλει να μπορεί να ανταπεξέλθει κάποιος που θέλει να μάθει kung-fu. Κάποιες εξ αυτών έχουν να κάνουν με την ταχύτητα και την ευκινησία του σώματος, τη δύναμη των άκρων και του κορμού, καθώς και την περιμετρική όραση. Συνολικά όλες οι δοκιμασίες λαμβάνουν χώρα σε 35 αίθουσες, με την ανώτερη (την 1η) να είναι αφιερωμένη στη διαδασκαλία του Βούδα. Ο Σαν-Τε καταφέρνει μετά απο κάμποσα χρόνια να ολοκληρώσει τις 34 πρώτες αίθουσες και με τη βοήθεια του ηγούμενου αποχωρεί απο το ναό για να πάρει την εκδίκηση του, άλλα και να φέρει πίσω νέους πατριώτες Καντονέζους με ζήλο για το kung-fu. Νέους που θα τους δίνει ο ίδιος μια βασική εκπαίδευση στη καινούρια αίθουσα του ναού, την 36η.

Το έργο είναι πιθανότατα η πιο ολοκληρωμένη ταινία πολεμικών τεχνών που έχω δει. Σε κρατάει απο την αρχή μέχρι το τέλος, χωρίς να κάνει πουθενά κοιλιά. Ειδικά το κομάτι της εκπαίδευσης του Σαν-Τε σε μαγνητίζει και θα είναι ψέμα αν κάποιος το δει και πει ότι δεν φαντάστηκε τον εαυτό του στη θέση του. Όλοι μας γοητευόμαστε με την ιδέα της αυτοβελτίωσης και της δοκιμής των ορίων μας, άσχετα αν οι περισσότεροι δεν μπαίνουμε ποτέ στη διαδικασία αυτή. Ο πρωταγωνιστής είναι αυθεντικά ενδιαφέρων και συμπαθής και για αυτό πιθανότατα μπορείς να ταυτιστείς μαζί του, ένα σημείο που πολλά φιλμ χάνουν πόντους συνήθως. Κανένα πρόβλημα εδώ όμως, ο Γκόρντον Λιού (συμμετείχε και στα δύο Kill Βill) διαπρέπει στην ερμηνεία του και δημιουργεί έναν εικονικό χαρακτήρα, που ο μόνος που μπορεί να συγκριθεί μαζί του είναι εκείνος του Μπρους Λη στο "Enter the dragon" (μια ταινία που μου αρέσει εξίσου σχεδόν). Και οι υπόλοιποι ηθοποιοί όμως είναι εξαιρετικοί και υπηρετούν το έργο με μεράκι. Οι χορογραφίες των μαχών είναι καλοσχεδιασμένες και εντυπωσιακές, αν και δε λείπει η υπερβολή που λέγαμε πριν. Σε ανεκτά επίπεδα πάντως.

Επιπλέον το φιλμ μας δίνει μια εικόνα για μια πραγματική ιστορική περίοδο, η οποία ακόμα και σήμερα θεωρείται απο τις πιο ντροπιαστικές της Κίνας. Επομένως υπάρχουν κάμποσα αξιόλογα πολιτικά και κοινωνικά σχόλια (όπως το αν πρέπει να παρεμβαίνει η θρησκεία σε κοσμικά ζητήματα), χωρίς όμως η ταινία να γίνεται δασκαλίστικη και να κουράζει. Ίσα-ίσα που πιστεύω πως υπάρχουν αρκετές ανάλαφρες, εννίοτε και αστείες, σκηνές που ολοκληρώνουν την εμπειρία. Η σκηνοθεσία του Λιού Τσιά-Λιάνγκ είναι συνολικά στιβαρή και προσεγμένη. Λίγα πράγματα με χάλανε, όπως τα όπλα που καταλαβαίνεις συχνά πως δεν είναι αληθινά, τα κλασικά ηχητικά της εποχής που είναι λίγο κωμικά, το αίμα που παραείναι κόκκινο (σύνηθες φαινόμενο στα έργα της περιόδου εκείνης) και η απότομη και λίγο βιαστική κατάληξη της τελικής μάχης. Πέραν αυτών η ταινία είναι διαμαντάκι και προτείνεται ανεπιφύλακτα.

Εν τέλει μου φαίνεται πως θα μπω στη διαδικασία να δω περισσότερα φιλμ του Shaw Brothers Studio. Ίσως να τους έχω αδικήσει λίγο τους φίλους κινέζους. 

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ 8/10

 Υγ. Το έργο ακολούθησαν άλλες δύο ταινίες τις οποίες έχω στη κατοχή μου, αλλά δε θυμάμαι καθόλου. Πρέπει να ήταν καλές πάντως...  :P

Υγ.2 Μην το δείτε μεταγλωτισμένο.

ERASERHEAD (1977)

Το Eraserhead είναι το σκηνοθετικό ντεμπούτο του Ντέηβιντ Λιντς και πιθανότατα το πιο "προσωπικό" του έργο. Έχουμε να κάνουμε με μια σουρεαλιστική απόδοση των βαθύτερων φόβων και ανησυχιών του σκηνοθέτη την περίοδο εκείνη, καθώς και αρκετών μέχρι τότε βιωμάτων του. Πολλοί θα βρουν την ταινία ακατάληπτη (σύνηθες φαινόμενο με τα φιλμ του Λιντς), παρ' όλα αυτά αν κάνει κάποιος την ερευνά του θα δει ότι υπάρχει μία λογική πίσω απο το χάος.

Ο Χένρυ Σπένσερ (Τζακ Νανς) είναι μάλλον ένας απλοϊκός και ακοινώνητος τύπος, ο οποίος ζει σε ένα μουντό, θορυβώδες και γενικά καταθλιπτικό βιομηχανικό περιβάλον. Ξαφνικά έρχεται αντιμέτωπος με το γεγονός ότι έχει ένα εξώγαμο παιδί με την απόμακρη φιλενάδα του. Το νεογέννητο συν τοις άλλοις έχει μια κάπως εξωγηίνη μορφή που ομοιάζει με εκείνη ενός σκουληκιού. Τα σκουλήκια είναι ένας βασικός συμβολισμός της ταινίας και αναφέρονται στις αμαρτίες του Χένρυ και ουσιαστικά στον τρόπο με τον οποίο εκείνος βλέπει τον εαυτό του. Το δωμάτιο του, όπως θα παρατηρήσει κάποιος, είναι γεμάτο χώμα και νεκρά χορτάρια. Ένα μέρος δηλαδή που τα σκουλήκια μπορούν να ευδοκιμήσουν. Ο ίδιος αν και αναλαμβάνει την ευθύνη του παιδιού, βλέπει στην πράξη ότι δεν μπορεί να διαχειριστεί την όλη κατάσταση. Κατατρώγεται απο τύψεις για το αποτέλεσμα των "αμαρτιών" του και αρχίζει να φαντασιώνεται μια διαφυγή.

Στα οράματα που έχει, την διαφυγή αυτή του την προσφέρει μια αλλόκοτη κοπέλα που βρίσκεται στo καλοριφέρ του δωματίου του. Η κοπέλα αυτή συμβολίζει επί της ουσίας τον θάνατο που θα πατάξει τις αμαρτίες του Χένρυ και θα του προσφέρει ζεστασιά (καλοριφέρ) και ηρεμία. Ηρεμία που αναζητά αγωνιωδώς ο πρωταγωνιστής και αυτο γίνεται ακόμα πιο εμφανές σε μια ονειρική σεκάνς, όπου επισκέπτεται πάλι την γκροτέσκ αυτή κοπέλα και ξαφνικά το κεφάλι του αντικαθίσταται απο εκείνο ενός σκουληκιού (Ο Χένρυ είναι το μωρό/σκουλήκι κατά βάση) και χρησιμοποιείται στη συνέχεια σαν υλικό για γομολάστιχες μολυβιών. Το κεφάλι του Χένρυ περιέχει όλες τις σκέψεις του και τις αναμνήσεις των αμαρτιών του, που θα σβηστούν με τον θάνατο όπως θα εξαφανιστεί και η γομολάστιχα με το τρίψιμο...

Είναι η πρώτη φορά που μπαίνω τόσο πολύ στην επεξήγηση ενός έργου και αυτό γιατί θεωρώ ότι για όσους το πρωτοδούν καλό είναι να υπάρχει ένα υπόβαθρο, ώστε να μην χαωθούν και να μπορέσουν να το απολαύσουν περισσότερο.Υπάρχουν και άλλοι συμβολισμοί και ενδιαφέροντα στοιχεία, άλλα δεν θα επεκταθώ παραπάνω. Έχω ήδη δώσει ένα επαρκές έναυσμα για να κάνει ο καθένας τους δικούς του συνειρμούς.

Η ταινιά πάντως στέκεται και απο μόνη της σαν ένα πολύ ξεχωριστό έργο τέχνης, ακόμα και τίποτα απολύτως να μην καταλαβαίνεις. Η ασπρόμαυρη εικόνα και η ύπαρξη σε μόνιμη βάση διαφόρων ηχητικών "παρασίτων" δημιουργούν μια απειλητική και τεταμένη ατμόσφαιρα. Οι σχέσεις των χαρακτήρων είναι προβληματικές όσο δεν πάει και η επικοινωνία προσχηματική. Όλο το φιλμ αποτελεί έναν εφιάλτη ο οποίος βρίθει τρομακτικών καταστάσεων, που εκφράζονται κυρίως με το μωρό/σκουλήκι, και νευρώσεων-εμμονών που απαντώνται στις φαντασιώσεις και την δυσλειτουργική συμπεριφορά του πρωταγωνιστή. Ο Τζακ Νανς ερμηνεύει με ιδανικό τρόπο έναν συναισθηματικά ανάπηρο και ενοχικό Χένρυ, συμβάλλοντας και αυτός καταλυτικά στο ιδιαίτερο στυλιζάρισμα της ταινίας. Υπάρχουν δύο-τρείς στιγμές που προκαλούν αυθεντικό τρόμο και αγωνία, σε τέτοιο βαθμό που το Eraserhead μπορεί εύκολα να χαρακτηριστεί και ως θρίλερ.

Ο Ντέηβιντ Λιντς κατάφερε να παρουσιάζει με το καλημέρα ένα φιλμ-σταθμό για τον cult κινηματογράφο. Όσοι δεν επιζητούν αποκλειστικά συμβατικές καταστάσεις ας πλησιάσουν με θάρρος. Αξίζει.

BΑΘΜΟΛΟΓΙΑ 8/10

TETSUO: THE IRON MAN (1989)

Είναι άσκοπo να δώσει κανείς ιδιαίτερη σημασία στην υπόθεση και να προσπαθήσει να καταλάβει πλήρως την πλοκή του Tetsuo: the iron man. Είναι κατά βάση προσχηματικά για να κάνει ο σκηνοθέτης (Σινίγια Τσουκαμότο) αυτό που επιθυμεί οπτικοακούστικα. Η ταινία, όπως συχνά λέω αναφερόμενος σε cult ταινίες, είναι κατα κύριο λόγο μια εμπειρία. Παρ' όλα αυτά μια σύνοψη θα την επιχειρήσω.

Δύο είναι οι βασικοί πρωταγωνιστές του φιλμ. Ένας τύπος που έχει φετίχ με το μέταλο (τον παίζει ο ίδιος ο Τσουκαμότο) και ένας γιάπης κατα το κοινώς λεγόμενο. Ο φετιχιστής, που αρέσκεται στο να βάζει κομάτια μέταλου μέσα στο σώμα του, μετά απο μία ακόμα απόπειρα, φρενιάζει και βγαίνει στους δρόμους τρέχοντας. Εκεί τον χτυπάει το αμάξι του γιάπη, ο οποίος βρίσκεται μαζί με την κοπέλα του. Αντί να τον βοηθήσουν, τον παρατάνε σε κάποιο χαντάκι και για να ολοκληρωθεί και η καφρίλα, κάνουν σεξ στο σημείο που τον αφήσαν. Στη συνέχεια βλέπουμε ότι ο γιάπης παρατηρεί σταδιακές αλλαγές στο σώμα του, το οποίο αρχίζει να μεταμορφώνεται και να αντικαθιστώνται σιγά-σιγά τα οργανικά μέρη με μεταλικά, μετατρέποντας τον ίδιο σε έναν αλλόκοτο και επικίνδυνο μεταλάνθρωπο. Υπεύθυνος της μεταμόρφωσης αυτής είναι ο φετιχιστής που έχει επιβιώσει απο το ατύχημα και έχει περάσει αντίστοιχα και αυτός μια ανάλογη μετάλλαξη.

Δεν θα αναλωθώ περαίτερω, γιατί όπως προείπα όλο αυτό είναι προσχηματικό για να δημιουργήσει ο Τσουκαμότο την ατμόσφαιρα και τις εικόνες που έχει οραματιστεί. Και εκεί είναι και η ουσία της ταινίας άλλωστε. Πως ένας άνθρωπος, με ελάχιστη βοήθεια και μηδενικό μπάτζετ, κατάφερε να φτιάξει ένα σπουδαίο καλλιτεχνικά φιλμ απο το τίποτα. Το Τetsuo είναι ένας industrial εφιάλτης, ένα τριπάρισμα χωρίς σταματημό που αναμειγνύει στοιχεία επιστημονικής φαντασίας, τρόμου, αισθησιασμού και gore με μια αφελή ορμητικότητα, αλλά συνάμα με μια αξιοθαυμαστή ιδιοφυία. Τα εφέ είναι όλα αναλογικά και στηρίζονται αποκλειστικά στην εφευρετικότητα του σκηνοθέτη που με stop-motion τεχνικές και ιλλιγγιώδες μοντάζ δημιουργεί ένα χαωτικό και σουρεαλιστικό αποτέλεσμα.

Η ασπρόμαυρη εικόνα (που υποψιάζομαι ότι ως ένα βαθμό επιλέχθηκε και επίτηδες ώστε να "κουκουλωθούν" καλύτερα κάποιες ατέλειες στα προσθετικά και σε ορισμένα εφέ) όχι μόνο δεν χαλάει την ταινία, αλλά συμβάλει στο στυλ της. Η industrial μουσική του Τσου Ισιγκάβα, με την ιδιαίτερη τραχύτητα και επιθετικότητα της, δένει γάντι με την cyberpunk αισθητική και το απειλητικό κλίμα του έργου. Έχουμε να κάνουμε με ένα φιλμ που βγήκε επί της ουσίας κατευθείαν απο τα μύχια της ψυχής και τους σκοτεινούς δαιδάλους του μυαλού του Τσουκαμότο, χωρίς πολλά-πολλά ραφιναρίσματα και εκλογικεύσεις. Και αυτό έχει σημαντική αξία, γιατί μιλάμε για κάτι πολύ προσωπικό που απευθύνεται στον θεατή ψάχνοντας να βρεί κοινό μήκος κύματος σε ασυνείδητο επίπεδο και να διεγείρει τις αισθήσεις ολοκληρωτικά. Και το πετυχαίνει αρκετά καλά. Τουλάχιστον άμα είσαι λίγο φευγάτος και "βαρεμένος" σαν εμένα...

Όποιοι αναζητούν ιδιαίτερες πλοκές και ψαγμένες υποθέσεις μάλλον θα απογοητευθούν. Όσοι πάλι γουστάρουν οπτικοακουστική παράνοια θα νιώσουν στο στοιχείο τους.

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ 7,5/10

THE HOLY MOUNTAIN (1972)

Αν έπρεπε να βρούμε το ισοδύναμο του Σαλβαδόρ Νταλί στον κινηματογράφο, ο Χιλιανός Αλεχάντρο Χοδορόφσκι θα ήταν μάλλον ο επικρατέστερος υποψήφιος. Και αν δεν έχει τρομερά μεγάλη φιλμογραφία ώστε να το πούμε με βεβαιότητα, η εμπειρία που ονομάζεται "The holy mountain" είναι αρκούντως ενδεικτική.

Το φιλμ βρίθει συμβολισμών και κοινωνικών σχολίων, τόσο που αν θα ήθελα να τα συμπεριλάβω όλα σε αυτό το κείμενο θα έπρεπε να γράψω ένα μικρό δοκίμιο. Και πάλι ίσως και να μου ξεφεύγουν αρκετά. Επίσης η ιστορία δεν είναι απόλυτα συνεχής, επομένως θα προσπαθήσω να δώσω τον σκελετό και κάποιες βασικές ιδέες.

Βασικός χαρακτήρας είναι ο ληστής, ένας μάλλον ανόητος άνθρωπος που ομοιάζει αρκετά με την στερεοτυπική εικόνα που έχουμε για τον Χριστό. Με παρέα του έναν νάνο χωρίς άκρα κινούν για την πόλη. Εκεί γίνονται μάρτυρες μιας βίαιης καταστολής, την οποία τουρίστες με Μεξικάνικα καπέλα (η ταινία είναι αμερικάνο-μεξικανική παραγωγή) απολαμβάνουν σαν θέαμα και φωτογραφίζουν τα πτώματα που έχει σαν αποτέλεσμα. Στη συνέχεια γίνονται θεατές μιας αναπαράστασης της κατάκτησης του Μεξικό απο τους κονκισταδόρες, σε ένα τσίρκο του δρόμου με πρωταγωνιστές ιγκουάνα και βάτραχους.

Ο ληστής αφού αποχωρεί απο το σημείο της παράστασης βρίσκει στο δρόμο του κάποιους πλαδαρούς Ρωμαίους στρατιώτες, οι οποίοι αφού τον μεθύσουν, τον χρησιμοποιούν για να φτιάξουν ένα καλούπι με το οποίο δημιουργούν χιλιάδες ομοιώματα του Χριστού. Ο ήρωας μας παίρνει μαζί του ένα απο αυτά και αφού έρχεται σε επαφή με έναν αχρείο ιερέα, τρώει το πρόσωπο του καλουπιού και με τη βοήθεια μπαλονιών το αφήνει να "αναληφθεί" στον ουρανό.
 Αυτό είναι το πρώτο βασικό κομάτι της ταινίας, που είναι αρκετά σουρεαλιστικό και χαοτικό ίσως για κάποιον που δεν μπορεί σε πρώτη ανάγνωση να συνδέσεις τις τελείες και να φτιάξει μια σφαιρική εικόνα.

Το δεύτερο βασικό κομάτι ξεκινάει με την συνάντηση του ληστή με τον έτερο κύριο χαρακτήρα της ταινίας, τον αλχημιστή (τον οποίο υποδύεται ο ίδιος ο Χοδορόφσκι). Ο ληστής γίνεται ακόλουθος και μαθητής του αλχημιστή, παρ' όλο που αρχικά ήθελε να του κλέψει το χρυσάφι. Ο αλχημιστής συγκεντρώνει μαζί με τον ληστή και την βοηθό του, άλλους εφτά απο τους πιο ισχυρούς ανθρώπους του κόσμου (πολιτικούς, αξιωματούχους, βιομήχανους κτλ.), οι οποίοι ταυτίζονται με κάποιον πλανήτη. Όλοι μαζί ξεκινάνε ένα ταξίδι για το ιερό βουνό όπου, σύμφωνα με τον μύθο, στην κορυφή του βρίσκονται οι εννιά σοφοί που κρατάνε το μυστικό της αθανασίας. Απώτερος σκοπός τους είναι να τους επιτεθούν και να κλέψουν το μυστικό. Τελικά η προσπάθεια αυτή καταλήγει σε μια περιπέτεια αυτογνωσίας και κάθαρσης. Σε αυτό το δεύτερο κομάτι η ιστορία γίνεται πιο γραμμική και συμβατική, χωρίς βέβαια να χάνει το σουρεαλισμό της εννίοτε και πάνω απο όλα τη δύναμη της.

Οι εικόνες του "The holy mountain" συχνά θα προκαλέσουν τα πιστεύω, την ηθική και την αισθητική των θεατών, όμως αν και πολλοί θα το θεωρήσουν επιτηδευμένο όλο αυτό, εγώ προσωπικά το βρίσκω πολυ θετικό και απαραίτητο. Αν ένα έργο θέλει πραγματικά να δώσει κάτι ουσιαστικό και νέο στον θεατή, πρέπει να τον σοκάρει φορές και να τον ωθεί στο να επαναπροσδιορίσει τον εαυτό του. Στην ταινία θίγονται πάρα πολλά πράγματα, όπως π.χ. η φαυλότητα και φαιδρότητα κάθε μορφής εξουσίας, η βία, η ματαιότητα των θρησκειών και του μυστικισμού (καθώς και των συμβόλων τους), η ψευδαίσθηση του εγώ και το βάρος του περιορισμένου νου, η διαμόρφωση συνειδήσεων και διάφορα άλλα παρεμφερή.
Ένα βαθιά υπαρξιακό φιλμ, ένα πραγματικό αριστούργημα του σινεμά, που παρά τις όποιες ατέλειες μπορεί να έχει (θεωρώ ότι αν γινόταν με μεγαλύτερο μπάτζετ και πιο μετά χρονικά, θα απέφευγε κάποιες στιγμές που μοιάζει λίγο παρωχημένο ή υπερβολικό) δεν γίνεται να μην το συγκαταλέξω ανάμεσα στις καλύτερες ταινίες που έχω δει.

Είναι η ζωντανή απόδειξη ότι ένας σκηνοθέτης που έχει κάτι αληθινό να πει και διαθέτει το όραμα για να το αφηγηθεί, θα τα καταφέρει με κάθε τρόπο. Και αυτό πρέπει πάντα να επιβραβεύεται, τουλάχιστον ηθικά, μιας που υλικά η ταινία δεν έβγαλε ποτέ τα χρηματά της. Αλλά τα χρήματα ούτως ή άλλως ο Χοδορόφσκι τα καίει στο πόνημα του αυτό, όπως και στην πραγματικότητα στο βωμό της καλλιτεχνικής του εκπλήρωσης. Άξιος.

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ 9/10

BATTLE ROYALE (2000)

Η ταινία είναι βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Κόουσουν Τακάμι και αποτελεί το τελευταίο έργο του, μακαρίτη πλέον, Κίντζι Φουκασάκου. Θα μπορούσα πολύ εύκολα να πιστέψω πάντως ότι η πηγή είναι κάποιο manga ή anime, μιας που στην ουσία αυτό βλέπουμε σε όλη τη διάρκεια του έργου. Ενα anime με πραγματικούς ηθοποιούς, σκηνικά και τοποθεσίες. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε που το βιβλίο έγινε και manga στην πορεία. Ή μήπως η υπόθεση δεν μοιάζει αρκετά αφελής και τραβηγμένη σα να βγήκε απο κάτι τέτοιο; Αποφασίστε και μόνοι σας.

Στις αρχές του 21ου αιώνα λοιπόν, η Ιαπωνία μαστίζεται απο οικονομική κρίση και ανεργία, οι νέοι εχουν επαναστατήσει απέναντι στους ενήλικες και εγκαταλείπουν μαζικά το σχολείο. Η κυβέρνηση ως μέσο σωφρονισμού έχει θεσπίσει ένα πρόγραμμα, όπου κάθε χρόνο επιλέγεται μία τάξη του γυμνασίου ώστε να συμμετέχει σε αυτό που ονομάζεται Battle Royale και ουσιαστικά είναι ένας διαγωνισμός αλληλοεξόντωσης των μαθητών μέχρι να μείνει ένας μόνο επιζών. Τώρα πως με αυτόν τον τρόπο περίμενε η Ιαπωνική κυβέρνηση να σωφρονιστούν οι νέοι και όχι, με το φόβο και μόνο ότι μπορεί να επιλεχθεί η τάξη τους, να μη φύγουν και αυτοί που είχαν μείνει στα σχολεία, αποτελεί μια προσωπική απορία. Για αυτό τον λόγο επιλέγω να το αντιμετωπίσω ως απόδοση κάποιου manga, και όχι μυθιστόρηματος, το φιλμ.

Νoobs always go first...

Φαντάζομαι βέβαια πως ο συγγραφέας ήθελε να κάνει κοινωνικό σχόλιο και να δείξει το χάος και τον παραλογισμό των μοντέρνων κοινωνιών. Πόσο έντονο είναι το φαινόμενο της αποξένωσης ώστε να καταλήγουμε πάντα στις πιο παράλογες και καταστροφικές λύσεις. Δεν έχω διαβάσει το μυθιστόρημα και δεν μπορώ να έχω άποψη, αλλά στο μυαλό μου μία τέτοια ερμηνεία έχει μία κάποια βάση. Οπότε αν και "too much", πάσο αν όντως αυτό είναι το μήνυμα.

Όπως πιθανότατα καταλάβατε, το έργο μας δείχνει επί της ουσίας πως εξελίσσεται ένα τέτοιο battle royale και το γενικότερο υπόβαθρο αυτού. Κύριος πρωταγωνιστής είναι ένας μαθητής, o Σούγια, ο οποίος προσπαθεί να ξεπεράσει ψυχολογικά την αυτοκτονία του πατέρα του. Επίσης, βασικό πρόσωπο στην ιστορία αποτελεί ένας πρώην καθηγητής της τάξης, που τον παίζει η πιο χαρακτηριστική μορφή του νεότερου Ιαπωνικού σινεμά, ο Τακέσι Κιτάνο (ναι, αυτός που έπαιζε το κάστρο του ο ΣΚΑΪ). Η ταινία, όπως ήδη εξέθεσα, έχει κάποια λογικά κενά και επίσης κάποια στοιχεία που δεν τα εκμεταλεύεται στο έπακρο. Π.χ. δεν βλέπουμε ποτέ να πεθαίνει κάποιος που δεν πρόλαβε να φύγει έγκαιρα μέσα απο μια επικίνδυνη ζώνη. Πέραν αυτών όμως, ξεχειλίζει απο στυλ και σκηνοθετική ψυχή. Ένα άξιο κύκνειο άσμα για τον Φουκασάκου.

H περσινή νικήτρια όλο χαρά!

Βίαιη, κυνική και αιματοβαμμένη, ξέρει να χρησιμοποιεί την υπερβολή της προς οφελός της, δεν καπελώνεται απο αυτήν ώστε να καταλήξει καρικατούρα. Η anime-like δράση της και η σκοτεινή αισθητική της, μαγνητίζουν τον θεατή και τον καθηλώνουν. Απο το καλημέρα της εισαγωγής, που έχει μουσική υπόκρουση το "Dies Irae" απο το Requiem του Βέρντι, όλες οι τρίχες του κορμιού έχουν ήδη σηκωθεί. Δεν έχει σημασία αν δεν υπάρχει κάποια τρομερή υπόθεση ή πλοκή. Δεν τα χρειάζεται. Το φιλμ αυτό είναι εμπειρία απο μόνο του. Για εμένα, ένα σπουδαίο έργο μοντέρνας τέχνης.

Επιπλέον, περνάει και κάποια μηνυματάκια για όσους θέλουν να τα δουν. Όπως ότι πάντα, ακόμα και στις πιο δύκολες και ακραίες συνθήκες, κάποιος μπορεί να κάνει την επιλογή να μείνει άνθρωπος και όχι να αποκτηνωθεί. Ή πως πρέπει να λες και κάνεις τα πράγματα που έχεις μέσα σου, πριν να είναι αργά. Watch or die. Πιο απλά δεν γίνεται.

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ 8,5/10

THE WARRIORS (1979)

Mία από τις πλέον έντονες παιδικές μου αναμνήσεις ήταν η πρώτη φορά που είδα το "Τhe Warriors" στο, κλειστό εδώ και χρόνια πλέον, κανάλι του Seven X. Aπο την εναρκτήρια υπνωτιστική σεκάνς με τον τροχό του λούνα παρκ, την έλευση του τρένου στον σταθμό και τον τίτλο της ταινίας που έσκασε στην οθόνη με μεγάλα κόκκινα γράμματα ήξερα ότι αυτή η ταινία θα μου μιλούσε.

Στην επόμενη σκηνή βλέπουμε τους πρωταγωνιστές μας, την συμμορία των Warriors απο το Κόνι Άιλαντ, να μπαίνουν στο τρένο ώστε να πάνε στο σημείο που είχε υποδείξει να συναντηθούν όλες οι συμμορίες της Νέας Υόρκης ο Σάιρους, ο χαρισματικός αρχηγός της πιο ισχυρής συμμορίας της πόλης (Gramercy Riffs). Ακολουθεί άλλη μια σεκάνς, όπου βλέπουμε πλήθος συμμοριών, κάθεμια με τα δικά της διακριτικά, να χρησιμοποιεί τον ηλεκτρικό για να καταλήξει στη συνάντηση. Εκεί πέρα ο Σάιρους μόλις έχει τελειώσει τον λόγο του με σκοπό να ενώσει όλες τις συμμορίες, όταν ο Λούθερ, αρχηγός των Rogues, πυροβολεί και σκοτώνει τον Σάιρους χωρίς να υπάρχει κάποιος ιδιαίτερος λόγος.

Στη συνέχεια, και μέσα στην γενική αναμπουμπούλα που δημιουργείται, κατηγορεί των αρχηγό των Warriors ως τον δολοφόνο, πράγμα που έχει ως αποτέλεσμα το άγριο ξυλοφόρτωμα του απο τους Riffs. Oι υπόλοιποι Warriors, που έχουν απομακρυνθεί απο το σημείο, προσπαθούν να γυρίσουν πίσω στη βάση τους, χωρίς να ξέρουν αρχικά ότι κάθε συμμορία της Νέας Υόρκης ψάχνει να τους βρεί και να τους τιμωρήσει παραδειγματικά. Και εκεί ουσιαστικά αρχίζει το ζουμί, αφού στο υπόλοιπο της ταινίας βλέπουμε τα διάφορα "συναπαντήματα" που έχουν οι ήρωες μας, όπως και τις διαφορετικές επιλογές που κάνουν στην πορεία και τα αποτελέσματα αυτών.

"Waaaarriors come out to plaaaaaaaayyyyyy"

Βασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Σολ Γιούρικ που εμπνεύστηκε απο την "Κύρου Ανάβασις" του Ξενοφώντα (εξ' ου και πολλά αρχαία ονόματα στην ταινία), το φιλμάκι αυτό, παρ' όλο που αρχικά θεωρήθηκε σκουπίδι απο πολλούς, άντεξε τη δοκιμασία του χρόνου και απέκτησε φανατικούς ακόλουθους. Έντονα στυλιζαρισμένο, με παράξενους και τραχείς χαρακτήρες που κινούνται μέσα στην παρακμή του αστικού τοπίου, διαλόγους που συχνά φαίνονται ψεύτικοι, καθώς και υπερβολικές ερμηνείες και καταστάσεις που ισορροπούν επικίνδυνα μεταξύ του καρτούν και του κιτς. Και όμως, όλα τα παραπάνω τελικά δικαιώνονται. Διότι αυτό το στυλιζάρισμα του Γουόλτερ Χιλ, που γίνεται με ιδανικό τρόπο, ενώνει όλα τα επι μέρους στοιχεία και τα κάνει ένα άκρως ελκυστικό σύνολο.

Μιλάμε για μια ταινία με χαρακτήρα, που ξέρει τι είναι και δεν προσποιείται ποτέ κάτι πιο σοβαρό ή μεγάλο. Πιστή στον τόνο και την ατμόσφαιρα που θέτει εξ αρχής, γνωρίζει σε τι κοινό απευθύνεται και δεν το απογοητεύει. Ένα must see για τους κυνηγούς cult θησαυρών.

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ 7,5/10

BRAINDEAD a.k.a DEAD ALIVE (1992)

Tι να πει κανείς για αυτό το cult διαμάντι; Μακράν της δεύτερης η καλύτερη ταινία του Πήτερ Τζάκσον (τι "άρχοντες" και ιστορίες τώρα :P). Ένα φιλμάκι που ξεπερνάει τα στενά όρια του είδους και απευθύνεται στους πάντες, μιας που άνετα βλέπεται και σαν κωμωδία. Μία κωμωδία με... ζόμπι.

H αγάπη της μάνας δε γνωρίζει όρια!

Ο πρωταγωνιστής (Λάιονελ) αν και πλήρως ανεπτυγμένος άντρας παραμένει ακόμα το αγοράκι της μαμάς (Βέρα). Μίας μαμάς που κάνει ό,τι μπορεί για να τον έχει υπο τον ελεγχό της. Και είναι ξεκάθαρο σε όλη την ταινία ότι ο Τζάκσον θέλει να καυτηριάσει εντονά, έστω και μέσα απο ένα εντελώς καρικατουρίστικο καστ χαρακτήρων, τις ακραίες σχέσεις εξάρτησης των γιών απο τις μητέρες, καθώς και όλες τις χειριστικές συμπεριφορές που εκδηλώνονται σε αυτές. Φαινόμενο πολύ συνηθισμένο παντού, αλλα ειδικά εδώ στη χώρα μας του δίνουμε και καταλαβαίνει!

Όταν ο Λάιονελ λοιπόν αναπτύσει ένα ειδύλλιο με την κόρη ενός μαγαζάτορα, η σούπερ-καταπιεστική μητέρα του ψυλλιάζεται ότι κάτι τρέχει και τον ακολουθεί σε ένα μυστικό ραντεβουδάκι στο ζωολογικό κήπο. Για κακή της τύχη, εκεί την δαγκώνει μία εξωτική μαϊμού-αρουραίος απο τη Σουμάτρα, για την οποία μαθαίνουμε πως κατέληξε εκεί στην εισαγωγή της ταινίας. Απο εκείνη τη στιγμή η Βέρα μεταμορφώνεται σιγά-σιγά σε ζόμπι, με τον Λάιονελ να προσπαθεί με όλες του τις δυνάμεις να το κρατήσει μυστικό, πράγμα που γίνεται η αιτία για ένα ντόμινο αιματηρών και συνάμα ευτράπελων καταστάσεων.

ΤΣΑ!

Η ταινιά είναι γεμάτη επικά σκηνικά, όπως έναν ιερέα που "κλωτσάει ζόμπι-κώλους για τον Κύριο", δυό ζόμπι που φασώνονται αγρίως, το κυνήγι ενός μωρού-ζόμπι στο πάρκο απο τον Λάιονελ (μακράν η πιο random σκήνη της ταινίας) και βέβαια ένα λουτρό αίματος και ξεπαστρέματος ζόμπι με διάφορους απίθανους τρόπους, ακόμα και με τη βοήθεια μίας μηχανής του γκαζόν. Έχουμε να κάνουμε εύκολα με ένα απο τα πιο gory φιλμ όλων των εποχών.

Εν ολίγοις μιλάμε για τον ορισμό της αγνής, in-your-face, διασκέδασης και παρά μερικά προβληματάκια ρυθμού και ένα κάπως τσαπατσούλικο τέλος, συνιστάται χωρίς δεύτερη σκέψη. Αν κάποιος είναι φαν των ζομποταινιών δε, πιθανότα την έχει δει ήδη διψήφιο αριθμο φορών, oπότε δε χρειάζεται καμία προτροπή. Total cult.

ΒΑΘΜΟΛΟΓΙΑ 7/10